چه چیزی باعث عود سرطان می شود؟
- بقای سلول های سرطانی باقی مانده : حتی پس از جراحی ، شیمیدرمانی یا رادیوتراپی ، ممکن است تعداد بسیار کمی از سلول های سرطانی در بدن باقی بمانند. این سلول ها با گذشت زمان فعال شده و دوباره شروع به رشد می کنند.
- مقاومت دارویی سلول های سرطانی : برخی سلول ها در برابر درمان ها مقاوم می شوند. این مقاومت ژنتیکی یا اکتسابی باعث می شود درمان های قبلی دیگر مؤثر نباشند و سرطان بازگردد.
- ویژگی های بیولوژیک و ژنتیکی تومور : سرطان هایی با سرعت تقسیم بالا یا جهش های ژنتیکی خاص ، احتمال عود بیشتری دارند. تومورهای تهاجمی معمولاً تمایل بیشتری به بازگشت نشان می دهند.
- مرحله سرطان در زمان تشخیص : در صورت تشخیص دیرهنگام یا پیشرفته بودن سرطان ، احتمال باقی ماندن سلول های پراکنده و در نتیجه عود ، افزایش می یابد.
- درگیری غدد لنفاوی : وقتی سرطان به غدد لنفاوی رسیده باشد ، احتمال انتقال پنهان سلول ها به بافت های دیگر بیشتر شده و خطر عود بالا می رود.
- نوع درمان و کامل نبودن آن : گاهی نوع ، دوز یا مدت زمان درمان کافی نیست. همچنین عدم تکمیل دوره درمان ، قطع زودهنگام یا دسترسی ناکافی به درمان های تخصصی می تواند خطر بازگشت را افزایش دهد.
- ضعف سیستم ایمنی بدن : بدن ممکن است نتواند سلول های غیرطبیعی باقی مانده را شناسایی و نابود کند. عوامل مانند استرس ، مصرف دخانیات ، بیماری ها یا داروهای تضعیف کننده ایمنی بر این موضوع تأثیر دارند.
- عوامل سبک زندگی : چاقی ، تغذیه نامناسب ، عدم تحرک ، مصرف الکل و دخانیات می توانند محیط مناسبی برای رشد دوباره سلول های سرطانی ایجاد کنند.
- هورمون ها (در سرطان های وابسته به هورمون) : در سرطان هایی مانند سرطان پستان یا پروستات ، نوسانات یا افزایش هورمون ها می تواند منجر به تحریک سلول های باقیمانده و عود بیماری شود.
- ژنتیک فردی : برخی افراد به طور ارثی استعداد بیشتری برای رشد مجدد سلول های سرطانی دارند ؛ به ویژه در سرطان هایی مانند پستان ، کولون یا تخمدان.
- وجود سلول های سرطانی پنهان (Dormant Cells) : برخی سلول ها سال ها در حالت خاموش می مانند و بعد از یک محرک خاص ، مانند التهاب یا تغییرات هورمونی ، فعال شده و سرطان را باز میگردانند.
احتمال عود سرطان بعد از شیمی درمانی
احتمال عود سرطان بعد از شیمی درمانی به عوامل مختلفی بستگی دارد و نمی توان یک عدد ثابت برای همه بیماران ارائه داد. شیمی درمانی معمولاً بخش اصلی درمان بسیاری از سرطان ها است و می تواند مقدار زیادی از سلول های سرطانی را از بین ببرد ، اما در برخی موارد ، تعداد کمی سلول مقاوم یا نهفته در بدن باقی می مانند که بعدها دوباره فعال می شوند. احتمال عود به نوع سرطان ، مرحله بیماری در زمان تشخیص ، میزان درگیری غدد لنفاوی ، ویژگی های ژنتیکی تومور ، شدت تهاجم سرطان و پاسخ اولیه بدن به شیمی درمانی وابسته است. سرطان های تهاجمی یا آن هایی که دیر تشخیص داده شده اند ، معمولاً شانس عود بیشتری دارند. از طرف دیگر ، تکمیل صحیح دوره های درمان ، مراقبت پس از درمان ، سبک زندگی سالم و پیگیری منظم می تواند احتمال بازگشت بیماری را کاهش دهد. پیشرفت هایی مانند ایمونوتراپی ، درمان های هدفمند و پیوند سلول های بنیادی نیز در سال های اخیر امید بیشتری برای کنترل عود سرطان ایجاد کرده اند.
سرطان بعد از چند سال عود میکند؟
زمان عود سرطان به نوع بیماری ، مرحله تشخیص و ویژگی های ژنتیکی تومور بستگی دارد و نمی توان یک زمان دقیق برای همه سرطان ها تعیین کرد. در بسیاری از موارد ، بیشترین احتمال عود در ۲ تا ۵ سال اول پس از درمان دیده می شود ، زیرا در این دوره سلول های سرطانی باقی مانده بیشترین احتمال فعال شدن را دارند. برخی سرطان ها مانند پستان ، کولون و ریه معمولاً در همین سال های ابتدایی عود می کنند ، در حالی که برخی دیگر مانند برخی انواع سرطان پستان هورمونی یا سرطان های لنفوما ممکن است حتی ۱۰ سال یا بیشتر بعد دوباره بازگردند. شدت بیماری در زمان تشخیص ، کامل بودن درمان و وضعیت سیستم ایمنی نقش مهمی در زمان عود دارند. پیگیری منظم ، انجام آزمایش های دوره ای و سبک زندگی سالم می تواند احتمال عود دیرهنگام را کاهش دهد.
